Genel Kavramlar

Bu sayfa Drupal'ı keşfetmeye başlarken yardımcı olacak bazı genel kavramları tartışmaktadır. Kavramlar hakkında daha fazla ayrıntı için ilgili belgelendirmelere yapılan bağlantıları izleyebilirsiniz.

Düğüm (İçerik)

Bir düğüm sitenizdeki bir içerik parçası için genel bir terimdir. Düğümün türüne bağlı olarak farklı alanlar eklenebilir ve bu içerik türü olarak bilinir. Örneğin temel Sayfa içerik türü başlık ve gövde gibi eklenmiş alanlara sahiptir. İçerik türüne diğer örnekler: Kitaplar için kullanılan Kitap sayfaları, forumlardaki Tartışma başlıkları, bloglardaki Blog sayfaları ve Haber makaleleri.

"Düğüm" sözcüğü matematiksel olarak bir ağın parçası anlamında kullanılmamaktadır.

Varlık türleri (Entity types)

Bir varlık türü alanları birlikte gruplamak için kullanışlı bir soyutlamadır. Varlık türleri düğümler (içerik), yorumlar, sınıflandırma terimleri, kullanıcı profilleri ya da özel geliştirilmiş verileri saklamak ve göstermek için kullanılır.

Varlıklar hakkında daha fazlası için Entity API belgelendirmesini okuyun.

Yorum (Comment)

Yorumlar sitenizde bulunabilecek bir başka içerik türüdür (Yorum eklentisini etkinleştirdiyseniz). Her yorum tipik olarak kullanıcı tarafından gönderilen, belli bir düğüme iliştirilmiş küçük bir parça içeriktir. Örneğin, belli bir forum başlık düğümüne iliştirilmiş her tartışma parçası bir yorumdur.

Sınıflandırma (Taxonomy)

Drupal içerikleri sınıflandırmak için sınıflandırma[taksonomi(ing. taxonomy)] olarak bilinen bir sisteme sahiptir. Bu çekirdekteki Taxonomy eklentisince sağlanır. Kendi sözlüklerinizi ve terimlerinizi tanımlayabilir ve her sözlüğe terimler ekleyebilirsiniz. Her sözlük bir ya da daha çok içerik türüne iliştirilebilir ve bu yolla sitenizdeki düğümler kategoriler halinde gruplanabilir, etiketlenebilir ya da istediğiniz herhangi bir biçimde sınıflandırılabilir.

Bu kavram hakkında daha fazlası için taxonomy module belgelendirmesini okuyun.

Kullanıcı (User)

Bir kullanıcı gerçek dünyadaki bir web site kullanıcısını temsil eden bir varlık türüdür. Ön tanımlı olarak, bir kullanıcı -başka eklentilerce sağlanmış başka özelliklere de sahip olabilse de- kullanıcıadı, şifre,  rol ve e-mail adresini içeren özellikler setine sahiptir ve yeni alanlarla genişletilebilir. Örneğin, kullanıcının Twitter adresi için yeni bir Link (Bağlantı ) alanı ekleyebilirsiniz.

Eklenti (Module)

Bir eklenti Drupal'ın işlevselliğini artıran bir yazılımdır (kod). Eklentiler üç kategoriye ayrılır:

  • Çekirdek (core) eklentileri ana Drupal indirmesinde içerilenlerdir. Bunlar ek bileşenler indirmeden etkinleştirilebilir ya da devre dışı bırakılabilirler. Blog (Günlük), Book (Kitap), Poll (Anket) ya da Taxonomy (Sınıflandırma) örneklerden bazılarıdır.
  • Çekirdek-dışı (Contributed) eklentiler drupal.org'un Modules (Eklentiler) indirme bölümünden indirilirler ve Drupal kurulumunuz içine kurulurlar. Panels, Views (Gösterimler) ya da Metatag örneklerden bazılarıdır.
  • Kendi Özelleştirilmiş (custom) eklentilerinizi de yaratabilirsiniz.  Bu Drupal, PHP programlama ve Drupal API'ının iyice kavranmasını gerektirir.

Bölgeler & Bloklar (Regions & Blocks)

Drupal sitenizdeki sayfalar bölgelerden (region) oluşur. Sayfalar üstbilgi (header), altbilgi (footer), kenar çubukları (sidebars) ve ana içerik bölgelerini içerebilir. Temanız ek bölgeler tanımlayabilir.

Bloklar sitenizin sayfalarındaki bölgelerde gösterilen ayrık bilgi yığınlarıdır. Bloklar durağan HTML ya da metin yığınları, menüler (site gezintisi için), eklenti çıktıları (örn. sıcak forum başlıkları) ya da sizin oluşturduğunuz devingen listeler (örn. yaklaşan etkinlikler listesi) biçiminde olabilir.

Menüler

Drupal 7'de dört standart menü vardır:

  • Ana menü site yöneticilerince oluşturulur ve çoğu temanın sayfa üstbilgisi (header) bölümünde gösterilir (Gösterilmiyorlarsa, göstermek için bloklarını etkinleştirebilirsiniz).
  • Yönetim (Management) yönetici menüsüdür ve Yönetim çubuğunda (Admin toolbar) gösterilir.
  • Gezinti (Navigation) bir tümünü yakala (catch-all) menüsüdür ve genellikle eklentilerce sağlanan bağlantıları içerir.
  • Kullanıcı menüsü (User menu) kullanıcı hesabına bağlantılar ve çıkış bağlantısını içerir.

Kendi menülerinizi de oluşturabilir ve onları bloklarını etkinleştirerek gösterebilirsiniz.

Menüleri ağırlıklarını belirleyerek ya da basitçe sürükleyerek menü öğelerini yeniden sıralamak, menü öğelerini yeniden adlandırmak ve bağlantı başlıklarını (fare ile üzerine geldiğinizde görünen ipucu) değiştirmek gibi birçok yolla özelleştirebilirsiniz. Üst menü özelliğini düzenleyerek menü öğelerini başka menülere taşıyabilirsiniz.

Menülere Menü yönetimi ekranının Menü ekle sekmesinden özelleştirilmiş menü öğeleri de ekleyebilirsiniz. Menü öğesi oluşturmak için ilgili içeriğe ait yolu (path) belirtmeniz gerekir.

Her durumda menü öğeleri ancak bağlandıkları sayfayı görme hakları varsa ziyaretçilere görünecektir. Örneğin yönetim menüsü giriş yapmamış ziyaretçilere görünmez.

Tema (Theme)

Tema katmanı veri katmanı, işlev uzantı katmanı (eklenti) ve çekirdekten ayrı bir katmandır. Tema grafik görünüş, düzen ve renkler dahil olmak üzere, sitenizin görünümünü (görsel ve duyusal) ya da nasıl gösterildiğini denetler. Tema sitenizin düzen, yazıtipleri, renkler ve diğer biçemlerle birlikte sayfalarının HTML çıktısını belirleyen bir ya da daha çok PHP şablon dosyasından oluşur.

Gösterimler (Views)

Bütün siteler Views'a sahip olmasa da çoğu site sağladığı mükemmel araçlar nedeniyle Views eklentisini içerir. Views insanların düğüm ya da diğer varlık listelerini seçip sayfa, blok, RSS beslemesi ya da başka diğer biçimlerde sunmalarına izin verir. Views ana kullanım örneği içeriğin özelliklerine (haber listeleme durumunda, içerik türü "Haber"dir ve yayın tarihine göre sıralanır) dayalı olarak, devingen güncellenen içerik listeleri (örneğin, bir güncel haberler listesi) oluşturmaktır.

Veritabanı (Database)

Drupal bilgiyi veritabanında saklar. Veritabanı içinde her tür bilgi kendi veritabanı tablosuna sahiptir. Örneğin sitenizdeki düğümler hakkındaki temel bilgiler Düğüm tablosunda saklıdır ve her alan kendi verisini (Drupal tarafından devingen olarak yaratılan) ayrı bir tabloda saklar. Yorumlar ve Kullanıcılar da kendi veritabanı tablolarına sahiptir; roller, izinler ve diğer ayarların sahip olduğu gibi.

Drupal için en yaygın veritabanı MySQL'dir; bununla birlikte, Drupal'ı başka veritabanı sistemleriyle de çalıştırabilirsiniz.

Yol (Path)

Drupal sitenizdeki bir URL'i ziyaret ettiğinizde, sitenizin temel adresinden sonraki parça yol (path) olarak da bilinir.

Sitenizdeki bir yolu ziyaret ettiğinizde Drupal menü listeleri ve rotalarını denetleyerek tarayıcıya hangi bilgileri göndereceğini bulur. Genel olarak Drupal her eklentinin sorumlu olacağı menü yolları belirlemesine izin verir ve siz belli bir yolu ziyaret etmeyi seçtiğinizde Drupal eklentiye sayfada ne gösterilmesi gerektiğini sorar.

Örneğin şu an görüntülediğiniz sayfa http://www.drupalturkiye.org/drupal/drupali-anlamak/drupal-kavramlari/ge... ve yol "drupal/drupali-anlamak/drupal-kavramlari/genel-kavramlar"dır. Bu yoldan sorumlu olan eklenti çekirdekteki Düğüm (Node) eklentisidir ve bu sayfayı ziyaret ettiğinizde, Drupal Düğüm eklentisinin ne gösterileceğini belirlemesine izin verir.

Önyükleyici (Bootstrap)

Önyükleyici Drupal'ın CPU'sudur (merkezi işlem birimi). Diğer etkileşimli yazılım ortamlarında bu bazen olay döngüsü olarak adlandırılır. Drupal'ın çekirdeği biraz böyledir. Ortamda bir yol isteğinin gelmesini bekleyerek öylece oturur ve sonra isteği işlemeye başlar.

Ayrıca bakınız

Drupal Terminology